Cập nhật Vĩ mô – Khả năng tăng lãi suất của Fed làm tỷ giá USD/VND tăng mạnh

Thời gian qua, thị trường ngoại hối Việt Nam đã trải qua giai đoạn biến động nhất kể từ đầu năm nay

Tỷ giá USD/VND đã duy trì đà tăng mạnh trong vòng 2 tuần qua. Tỷ giá trung tâm của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) ngày 24/11 là 22.131 VND/USD, tăng 13 đồng sau khi giảm nhẹ còn 22.118 VND/USD ngày 23/11. NHNN đã có thể duy trì sự ổn định của tỷ giá trung tâm kể từ đầu tháng 1, khi áp dụng cơ chế tỷ giá mới cho đến thời điểm giữa tháng 8, khi tỷ giá trung tâm bắt đầu gia tăng. Tỷ giá trung tâm đã tăng 1,1% kể từ đầu năm và tăng 0,46% kể từ ngày 8/11, khi diễn ra cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ. Trong khi đó, tỷ giá liên ngân hàng, vốn được biến động với biên độ +/-3% theo tỷ giá trung tâm, đạt mốc 22.751 VND/USD ngày 24/11 sau khi tăng dần từ ngày 10/11 (22.326 VND/USD). Những áp lực đáng kể đã làm giá trị tiền đồng giảm 1,8% trong 2 tuần qua. Đồng VND đã tăng giá 0,7% kể từ đầu năm đến ngày 10/11, nhưng đã giảm đến 1,18% tính đến hiện tại. Dù tỷ giá trung tâm đã tăng đều đặn từ trung tuần tháng 8, tỷ giá liên ngân hàng vẫn duy trì ổn định quanh mốc 22.300 VND/USD cho đến giữa tháng 11. Tuy nhiên, kể từ thời điểm này, tỷ giá liên ngân hàng nhành chóng tăng mạnh và đạt mức trượt giá và bắt kịp mức tăng 1.1% của tỷ giá trung tâm ngày 24/11.

Trong khi đó, USD tiếp tục tăng giá so với hầu hết các loại tiền tệ khác

Chỉ số US Dollar Index (DXY) liên quan đến 6 loại tiền tệ khác bao gồm EUR, JPY, GBP, CAD, SEK, và CHF tăng 0,7% đạt 101,7 điểm ngày 24/11, mức cao nhất kể từ tháng 04/2003. Mức tăng mạnh của đồng USD thời gian gần đây chủ yếu đến từ việc các NĐT đang gia tăng đánh cược vào khả năng Fed sẽ nâng lãi suất trong tháng 12. Biên bản cuộc họp tháng 11 của Fed được công bố thứ Tư tuần trước cho thấy khả năng lớn đợt tăng lãi suất sẽ diễn ra trong tháng 12, được hỗ trợ mạnh mẽ từ các tin tức kinh tế khả quan tại Mỹ và triển vọng tiêu dùng tích cực hơn trong bối cảnh ông Donald Trump thắng cử. Nền kinh tế Mỹ đã tăng 2,9% trong quý 3 và có thêm 161.000 việc làm trong tháng 10, tiếp tục đà tăng trưởng việc làm ổn định trong những tháng gần đây. Tỷ lệ thất nghiệp giảm còn 4,9% trong tháng 10 trong khi lạm phát vẫn ở mức khiêm tốn, chỉ tăng 0,2% trong tháng 9. Tổng mức bán lẻ tại Mỹ tăng 0,8% so với tháng trước trong tháng 10, cao hơn nhiều so với mức ước tính 0,5%.

Cả đồng EUR và JPY đều giảm mạnh trong 2 ngày qua, giảm lần lượt  4,3% và 6,5% kể từ ngày 8/11. Tỷ giá USD/EUR đạt 1,055 USD/EUR ngày 24/11, mức thấp nhất kể từ tháng 12/2015, chủ yếu do thông tin lạm phát cập nhật gần nhất tại Anh, cho thấy nước này sẽ phải duy trì mức lãi suất thấp. Tỷ giá USD/JPY ngày 24/11 đạt 113,3 JPY/USD, tăng 7,7% kể từ ngày 8/11, dù kinh tế Nhật Bản trong quý 3 đã tăng trưởng cao hơn dự kiến (0,5% vs 0,2%) và xuất khẩu mạnh mẽ, khi tăng 2% kể từ quý trước. Đồng EUR và JPY trượt giá sẽ giúp các doanh nghiệp có khoản nợ bằng 2 đồng tiền này hưởng lợi.

Tiền tệ của các thị trường mới nổi đang bị tác động mạnh bởi đồng USD tăng mạnh

Đồng VND đang được giữ mức ổn định khi so sánh với đồng tiền ở các quốc gia mới nổi khác, như CNY, INR, MYR, THB, và TWD tính từ đầu năm nay. Việc đồng VND tăng giá so với các tiền tệ từ các thị trường nhập khẩu chính của Việt Nam, một mặt làm giảm chi phí nhập khẩu nguyên vật liệu và thành phẩm, tạo ra lợi thế cho các doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu nhập khẩu và giảm áp lực lạm phát. Mặt khác, đồng VND tăng giá so với đồng tiền trong khu vực khiến Việt Nam mất đi lợi thế cạnh tranh xuất khẩu đối với các quốc gia này, đặc biệt là khi xuất khẩu sang Mỹ, thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, khiến xuất khẩu sụt giảm.

Trong vòng 2 ngày cuối tuần trước, VND bắt đầu trượt giá nhẹ so với tiền tệ trong khu vực. Hai ngày là khoảng thời gian quá ngắn để xác nhận bất kỳ xu hướng giảm giá nào của đồng VND so với tiền tệ của các thị trường mới nổi khác. Nếu xu hướng này tiếp tục, chi phí nhập khẩu của DN sẽ cao hơn, tạo thêm áp lực cho lạm phát. Tuy nhiên, xu hướng giảm này sẽ khiến xuất khẩu Việt Nam trở nên cạnh tranh hơn so với các quốc gia mới nổi.

Đồng USD tăng giá và nhu cầu cao hơn cho ngoại tệ trên thị trường trong nước là 2 nguyên nhân chính khiến đồng VND trượt giá

Đồng USD mạnh hơn, được thúc đẩy từ số liệu kinh tế tích cực tại Mỹ và kế hoạch kích thích tài khóa của ông Trump, dẫn đến khả năng lớn Fed sẽ tăng lãi suất trong tháng 12. Diễn biến này, cùng với giá trị đồng Nhân Dân tệ (CNY) – trượt giá 2% kể từ ngày 8/11, đạt mức 6,9 CNY/USD ngày 23/11, mức thấp nhất trong 8 năm – đã tạo ra áp lực giảm giá lớn đối với VND do đây là 2 loại tiền tệ có tỷ trọng lớn nhất trong giỏ ngoại hối của Việt Nam. Đồng VND đã được kiểm soát ở mức ổn định trong thời gian dài trong khi đồng CNY liên tục trượt giá trong năm nay. Nếu đồng tiền VND tiếp tục duy trì ổn định, Việt Nam sẽ mất đi lợi thế cạnh tranh với Trung Quốc và thâm hụt thương mại với Trung Quốc sẽ gia tăng.

Một lý do khác là nhu cầu USD lớn để đáp ứng nhu cầu xuất nhập khẩu và thanh toán nợ vào thời điểm cuối năm. Nhu cầu cho USD cũng được thúc đẩy bởi sự kỳ vọng sự tăng giá của đồng tiền này sẽ khiến các NĐT nắm giữ hoặc mua USD để đầu cơ trong tương lai.

Theo số liệu thương mại được được công bố bởi Tổng Cục Hải quan, sau khi ghi nhận mức thâm hụt thương mại 445 triệu USD trong tháng 10, Việt Nam tiếp tục ghi nhận thâm hụt 570 triệu USD trong nửa đầu tháng 11, làm giảm thặng dự thương mại từ đầu năm còn 2,7 tỷ USD. Việc thâm hụt thương mại trở lại làm giảm thăng dự thương mại từ đầu năm, góp phần làm giảm nguồn cung USD, tạo ra thêm áp lực giảm giá cho VND.

Chúng tôi kỳ vọng tỷ giá USD/VND sẽ tiếp tục gia tăng và có thể trượt giá 2-3% trong năm 2016

Tỷ giá USD/VND đến cuối năm sẽ có thêm các áp lực tăng giá do nhu cầu vào mùa cao điểm cho ngoại tệ để thanh toán và đầu cơ. Ngoài ra, khả năng lớn Fed sẽ gia tăng lãi suất trong tháng 12 sẽ là yếu tố quan trọng làm giảm giá trị đồng VND vào cuối năm. Thâm hụt thương mại dự kiến trong 2 tháng cuối năm sẽ làm giảm nguồn cung ngoại tệ.

Mặt khác, có một vài yếu tố có thể là yếu tố trung hòa áp lực trượt giá của đồng VND. Vốn FDI giải ngân mạnh mẽ (11 tháng 2016: 14,3 tỷ USD, tăng 8,3% YoY), dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong tương lai gần, dòng vốn kiều hối dồi dào ước tính đạt 12 tỷ USD hoặc cao hơn trong năm nay, dự báo thăng dự thương mại vào cuối năm, và lượng vốn ngoại tệ lớn thu được đợt thoái vốn nhà nước khỏi các các công ty quốc doanh sẽ làm gia tăng nguồn cung USD.

NHNN có thể sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình bình ổn tỷ giá

NHNN có thể sử dụng chính sách tiền tệ để ổn định tỷ giá khi có đà tăng nóng. Mức gia tăng của lãi suất liên ngân hàng (lãi suất qua đêm 1,15% ngày 24/11) và lãi suất tín phiếu (kỳ hạn 14 ngày: 1,6%, 28 ngày: 2,5% ngày 24/11) phản ánh nguồn cung tiền tệ đang được thắt chặt, có thể sẽ giúp giữ giá đồng VND so với USD. Ngày 17/11, NHNN chính thức kéo dài hoạt động cho vay ngoại tệ cho đến ngày 31/12/2017 thay vì chỉ kéo dài đến cuối năm nay như kế hoạch trước đây. Sự kéo dài này dự kiến sẽ làm giảm áp lực cho nhu cầu USD để thanh toán nợ ngoại tệ vào cuối năm nay. Ngoài ra, dự trữ ngoại hối cao hơn 40 tỷ USD giúp NHNN có thể can thiệp vào thị trường khi cần thiết để cân bằng cung cầu đồng USD.

(Nguồn VCSC)

GỬI BÌNH LUẬN BẰNG FACEBBOOK

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ