Làm sao để nhìn ra lợi nhuận của doanh nghiệp trên báo cáo tài chính có thật sự hay không?

Làm sao để nhìn ra lợi nhuận của doanh nghiệp trên báo cáo tài chính có thật sự hay không? Thứ Bảy, 06/Aug/2016 ~ 06:21 PM

Hiện nay trên thị trường chứng khoán, rất nhiều doanh nghiệp niêm yết công bố lợi nhuận trên báo cáo tài chính (BCTC) tăng một cách vượt bật. Tuy nhiên, giá cổ phiếu của những doanh nghiệp này chỉ tăng trong ngắn hạn hoặc không tăng vì lợi nhuận đó là lợi nhuận không bền vững. Cũng có một số doanh nghiệp dựa vào việc hoạch toán lơi nhuận ảo bằng những thủ thuật tài chính để phát hành thêm cổ phiếu cho mục đích tăng vốn. Ở góc độ nhà đầu tư, bất kỳ một nhà đầu tư nào chưa hiểu rõ về điểm này, họ sẽ rất dễ nhầm lẫn về lợi nhuận thực sự của doanh nghiệp. Vì vậy, Vietnam Equity đưa ra công cụ phân tích với tính năng phân tích “Tổng quan” và phân tích qua “Biểu đồ phân tích”  nhằm giúp chúng ta có thể biết được lợi nhuận nào là thật và bền vững, lợi nhuận nào là đột biến và không kéo dài. Vietnam Equity xin được lấy một ví dụ cụ thể dưới đây như là một minh hoạ cho luận điểm mà Vietnam Equity đưa ra.
Công ty CP Bamboo Capital (BCG) – Lên sàn để bán giấy?
Qua báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, dễ dàng nhận thấy doanh thu 3 năm liền kề của BCG tăng trưởng gần 200 lần- từ hơn 5 tỷ  trong năm 2013 lên gần 1.000 tỷ trong năm 2015, một sự tăng trưởng thần tốc. Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ hơn về cơ cấu lợi nhuận của BCG trong năm 2015, chúng ta sẽ thấy lợi nhuận tài chính chiếm tỷ trọng 93% trên tổng lợi nhuận trước thuế và 165% trên lợi nhuận sau thuế! Nếu BCG không có lợi nhuận từ hoạt động tài chính thì kết quả kinh doanh năm 2015 của doanh nghiệp sẽ là lỗ nặng. Hay nói một cách khác, với một doanh nghiệp mà lợi nhuận tài chính chiếm tỷ lệ trọng yếu trong lợi nhuận trước thuế và lợi nhuận sau thuế thì đó là dấu hiệu của lợi nhuận không thực và bền vững.
Thêm vào đó, nếu nhìn vào cơ cấu tài chính của BCG, rất dễ dàng nhìn thấy lượng tiền mặt của BCG là rất thấp so với doanh thu 975 tỷ và lợi nhuận 40 tỷ công bố trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của năm 2015. Thay vào đó, chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tài chính của BCG là “hàng tồn kho” và “phải thu”- đây là hai khoản rất khó đoán về độ minh bạch.
Qua ví dụ trên, chúng ta cũng có thể thấy đây là Doanh nghiệp mà nhà đầu tư cần cân nhắc rất kỹ trước khi mua vào nếu không muốn nói là cần phải tránh xa.
Xin được lấy hai cổ phiếu khác làm ví dụ minh hoạ:
Công ty CP Hùng Vương (HVG) – Công ty CP Hoàng Anh Gia Lai (HAG): Hai doanh nghiệp với 2 mô hình tài chính gần giống nhau. Công ty CP Hùng Vương (HVG)
Cơ cấu lợi nhuận của HVG:
Từ báo cáo kết quả hoạt kinh doanh của HVG, nhà đầu tư cũng nhận ra doanh thu của HVG tăng trưởng khá mạnh từ năm 2011 đến năm 2014 (tăng gấp 2 lần). Tuy nhiên, tổng lợi nhuận sau thuế qua các năm không tăng trưởng mà lại đang giảm; đồng thời, tỷ trọng lợi nhuận lợi nhuận tài chính so với tổng lợi nhuận sau thuế ngày càng tăng- từ 37% trong năm 2011 lên 85% vào năm 2014. Qua đó, cho thấy  doanh nghiệp đang cố gắng tạo ra lợi nhuận để làm hài lòng cổ đông. Tuy nhiên, điều này hoàn toàn có thể được nhìn được thông qua công cụ phân tích cảu Vietnam Equity – dựa vào phần “Tổng quan” , chúng ta nhận ra đó không phải là lợi nhuận thật và nếu không có lợi nhuận tài chính thì HVG sẽ bị lỗ.
Công ty CP Hoàng Anh Gia Lai (HAG) là trường hợp tương tự như HVG:
Cơ cấu lợi nhuận của HAG:

Trong 5 năm qua, giá cổ phiếu của HAG giảm mạnh từ 40.000 VND/ cổ phiếu giảm dần đến giá hiện tại. Nếu nhà đầu tư có chút kinh nghiệm về đánh giá lợi nhuận của doanh nghiệp thì có thể dễ dàng thấy lợi nhuận của HAG đa số đến từ hoạt động tài chính- chủ yếu từ việc mua bán các công ty con cũng như các thủ thuật tài chính qua lại giữa các công ty với nhau. Trong 5 năm qua, gần như lợi nhuận tài chính chiếm 100% lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp; cá biệt trong năm 2015, lợi nhuận tài chính chiếm đến 184% lợi nhuận sau thuế.Và nhìn thêm cơ cấu tài chính của HAG, chúng ta cũng thấy rủi ro tương tự khi HAG ngày càng vay nợ nhiều để phát triển nhưng lại không tạo ra dòng tiền.

Việc nhìn nhận đâu là lợi nhuận thật, đâu là lợi nhuận ảo hay lợi nhuận được bùa để tránh rủi ro không khó nếu có chút ít kinh nghiệm. Thông qua một số ví dụ trên và những thông số mà Vietnam Equity cung cấp, hy vọng sẽ giúp các nhà đầu tư dần đánh giá được điều này ở bất kỳ doanh nghiệp nào./.

GỬI BÌNH LUẬN BẰNG FACEBBOOK

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ